قَبض و بَسط، اَبزاری برای پرورش همۀ انسان‌ها

قَبض و بَسط، اَبزار و تدبیرِ تربیتی و پرورشیِ خداوند است که نسبت به همۀ مخلوقات اعمال می‌کند و منحصر به اهل سیر و سلوکِ عرفانی نیست. سالک وقتی دچار قبض می‌شود‌ با خود خلوت و مرور می‌کند تا علّت نیازمندشدن خود به قبض و مستولی شدن قبض بر خود را بداند و آن را اصلاح کند. اهل سلوک، اهل توجّه و بهره بردن از فرصت اصلاح و رشد هستند. خداوند زمینه‌های مساعد رشد را فراهم می‌کند، امّا استفاده از این زمینه‎ها به اختیار انسان است. مشیّت تشریعی خدا به رشد ما و مشیّت تکوینی به اختیار ما تعلّق می‌گیرد. هرچه از فرصت قبض زودتر استفاده شود، سِیرِ سالک سریعتر خواهد شد. رشد و رهایی از نقایص وجودی سالک در قبض‌‌ها بیشتر از بسط‌هاست...